اسپلیت تی چه خواصی نباید داشته باشد؟

هات تپ خطوط لوله معمولاً روی یک اتصال سه شاخه به نام اسپلیت تی انجام میگیرد. البته لازم به ذکر است با توجه به مشخصات فنی کار، اتصال مورد استفاده میتواند سدل نیپل یا ولدولت باشد. اما معمولاً از اتصال اسپلیت تی برای انشعاب گیری گرم هات تپ استفاده میشود. شرایط استفاده از این اتصال در موقعیتها و پروژههای مختلف متفاوت است و از این رو، پیمانکاران اجرایی عملیات هات تپ بسته به شرایط فنی و محیطی کار فرایند طراحی و ساخت اسپلیت تی را به انجام میرسانند.

بنابراین هر پروژه جدید هات تپ اتصالات اسپلیت تی خاص خود را می طلبد. متغیرهایی نظیر جنس لوله، سیال، فشار خط و نظایر آن در انتخاب و ساخت نوع اسپلیت تی حائز اهمیتاند. از آنجا که مجری عملیات هات تپ خود طراح و سازنده اسپلیت تی است، باید ضمن فرایند ساخت متوجه نکاتی در این فرایند شود که پرهیز از آنها برای تحویل یک اتصال صحیح اسپلیت تی حائز اهمیت است. برخی از این نکات بشرح زیر هستند:

- فرایند نصب اسپلیت تی روی لوله باید متناسب با مشخصات فنی لوله باشد. برای مثال در صورتی که خط لوله از جنس پلی اتیلن یا آلیاژهای مرتبط با آن باشد، یا زمانی که به هر دلیلی امکان انجام عملیات جوشکاری روی لوله وجود ندارد، دلیلی ندارد که فرایند نصب اسپلیت تی به روش جوشکاری انجام شود. در چنین شرایطی ترجیح داده میشود از اسپلیت تی مکانیکی یا هر نوع اتصال دیگری استفاده شود که برای نصب آن روی لوله نیازی به جوشکاری نیست. حتی چه بسا جوشکاری روی لوله ممکن باشد اما شرایط سیال مانع انجام این عملیات شود. برای مثال زمانی که لوله حاوی گازهایی نظیر اکسیژن میباشد، یا در شرایطی که فشار سیال بسیار پایین بوده و امکان خنک کاری ناحیه جوش حین نصب اسپلیت تی وجود نداشته باشد، یا زمانی که فضای داخل لوله خلاء باشد و در مواردی نظیر این جوشکاری روی لوله ناممکن است. بناراین عدم توجه مجری هات تپ به متغیرهای تعیینکنندهی سیال نظیر دما، فشار و نوع آن وی را در انتخاب و ساخت اسپلیت تی دچار اشتباه خواهد کرد و فرایند هات تپ با مخاطراتی مواجه خواهد شد.

- ضخامت اسپلیت تی کمتر از لوله نباشد: معمولاً جنس لولهای که برای ساخت اسپلیت تی استفاده میشود باید از جنس لوله اصلی باشد که عملیات هات تپ روی آن انجام میشود. در این صورت باید از لوله با ضخامتی استفاده کرد که حداقل هم اندازه با قطر واقعی لوله اصلی باشد چرا که در غیر این صورت، اتصال اسپلیت تی توان تحمل فشاری که از ناحیه لوله پس از انجام هات تپ بر آن وارد میشود را نخواهد داشت و به مرور ممکن است دچار ضعف و از دست رفتن کارکرد این اتصال باشیم. بنابراین پیش از انتخاب لوله و آغاز فرایند ساخت اسپلیت تی باید از ضخامت واقعی آن اطمینان حاصل کنیم. از این رو ضخامتسنجی لوله پیش از آغاز کار جزئی ضروری از عملیات هات تپ محسوب میشود و مجری هات تپ باید فار از اطلاعات دریافتی از کارفرما، خود نسبت به اندازهگیری آن اقدام نماید.

- کلاس فلنج اسپلیت تی نباید کمتر از کلاس سیال جاری در لوله اصلی باشد چرا که در غیر این صورت ممکن است فلنج تحمل فشار وارده از ناحیه سیال را خصوصاً پس از اتمام فرایند هات تپ و راهاندازی انشعاب جدید نداشته باشد.

- در خصوص پاسهای جوش قطعات اسپلیت تی باید کاملاً طبق دستورالعملهای تدوین شده عمل کرد. انتخاب تعداد پاسهای جوش و نوع الکترود انتخابی بر عهده مهندسان و طراحان اتصال اسپلیت تی میباشد و از این رو در فرایند نصب قطعات اسپلیت تی جوشکاران باید به این نکته توجه کافی داشته باشند. استفاده از الکتزودهای قویتر یا ضعیفتر از آنچه استانداردها و دستورالعملها توصیه میکنند، از یک سو منجر به ضعیف شدن محل اتصالات جوش و کاهش ضریب مقاومت اتصال در مقابل فشار سیال و لوله در آینده خواهد شد. از سوی دیگر استفاده از الکتردوهای نامناسب میتواند باعث خوردگی، سوراخ شدن جداره اسپلیت تی و ایجاد چالههای جوشی خواهد شد که ممکن است منشأ نشتی باشند.

- تمامی فرایندهای مربوط به ساخت و نصب اسپلیت تی روی لوله باید توسط جوشکاران و اپراتورهای ماهر و کارآزموده انجام گیرد. خصوصاً فرایند جوشکاری دارای حساسیت بالایی است و در این خصوص هرگز زمام کار را نباید به نیروهای غیر ماهر سپرد.

اسپلیت تی از آنجا که معمولاً جنبه دائمی داشته و خروجی فرایند هات تپ روی خطوط لوله خواهد بود، باید از استحکام و ضریب مقاومت بالا برخوردار باشد تا بتواند در طولانی مدت فشار ناشی از سیال و خط لوله را تحمل کند. از این رو علاوه بر انجام دستورالعملها و استانداردها، نبایدهایی هم در کار دخیلاند که عدم توجه به آنها به کار آسیب خواهد رساند.

هات تپ خطوط لوله - انشعاب گرم...